Van filosoof Nietzche tot kastelen in Nederland

VOLG EEN ONLINE CURSUS OF LEZING

De Vrije Academie – het grootste onderwijsinstituut voor kunst en cultuur – heeft speciaal voor SPOOR-lezers een inspirerend programma samengesteld. Kies uit zes online lezingen en een college, mét een mooie korting.

Online lezing Kastelen in Nederland

Nederland is rijk aan kastelen. Verspreid over de verschillende provincies liggen vierkante waterburchten, woontorens en zelfs een hoogteburcht, sommige in goede staat, andere als ruïne. Een groot aantal werd door nieuwe eigenaren in latere eeuwen veranderd in een buitenhuis of juist aan het verval overgeleverd. Gedurende de negentiende eeuw komt er ook in Nederland een herwaardering voor het kastelenbezit, ingegeven door voorouderlijke familietrots, nationalistische gevoelens, maar vooral ook door de romantische hang naar het verleden. Kastelen of hun restanten worden opgekocht door de industriëlen, die zich graag een adellijke levensstijl aanmeten. Een kasteel hoort daarbij, met als gevolg dat kastelen werden wederopgebouwd of voorzien werden van kantelen, torens en andere ‘typisch’ middeleeuwse elementen. Het zijn deze kastelen die ons beeld van het middeleeuwse kasteel mede hebben bepaald. Hoewel soms nog steeds in particulier bezit, maar ook openbaar toegankelijk, zijn zij een bezoek waard en de aanleiding voor een ontdekkingstocht door Nederland. Het hoogtepunt? Kasteel De Haar, onder de rook van Utrecht.

Wat: Online lezing Data: Maandag 21 juni 20.00-22.00 uur, maandag 28 juni 11.00-13.00 uur, woensdag 7 juli 14.00-16.00 uur Prijs: € 32,50 Korting: € 10,- met kortingscode NSKASTEEL Let op: Lezing is live via Zoom, terugkijken is niet mogelijk

Beeld: Shutterstock (stockbeeld)

Flyer spoorwegmuseum

Online lezing ‘Spoor van verbeelding’

De tentoonstelling 'Spoor van verbeelding' in het Spoorwegmuseum toont 150 Nederlandse spoorwegaffiches van het begin tot heden. Centraal staat de vraag hoe reizigers met beeld werden verleid om de trein te nemen. De veelal fraaie en kleurrijke affiches laten niet alleen de geschiedenis van het reizen per spoor zien, naar ook de ontwikkeling van ontwerpstijlen. De tentoonstelling is samengesteld door verzamelaar en publicist Arjan den Boer, tevens de spreker van de online lezing. De affiches komen uit de grote collectie van het Spoorwegmuseum, uit de verzameling van de samensteller én van enkele musea en archieven in binnen- en buitenland. Sommige zijn nooit eerder geëxposeerd of komen, gevoelig als de originele steendrukken zijn voor licht, sinds lange tijd weer uit de lades van het depot. Tot 1917 kende Nederlandse verschillende spoorwegmaatschappijen. De fusie tot NS leidde niet direct tot veel reclame-activiteit. Pas na de economische crisis in de jaren dertig verschenen er veel affiches voor speciale kaartjes of met algemene slogans als 'Veilig Vlug Voordelig'. Na de Tweede Wereldoorlog reageerde de NS op de concurrentie van de auto(bus) met vakantie- en autoslaaptreinen. De Trans Europ Express (vanuit Nederland geïnitieerd en gepromoot) ging de strijd met zakenvluchten aan. Later richtte de NS zich op specifieke doelgroepen, zoals tieners en 65-plussers. Rond de eeuwwisseling kwamen de hogesnelheidstreinen in beeld. Zullen (papieren) affiches nog een rol spelen bij het terugwinnen van reizigers na de coronacrisis, nu op veel stations alleen nog digitale reclamezuilen staan?

Wat: Online lezing Data: Donderdag 24 juni van 20:00-21:00 uur Prijs: € 18,- Korting: € 5,- met kortingscode NSVERBEELDING

Lezing Hemelwandeling

Reis vanuit je stoel naar het prille ontstaan en ga met Kees Boele mee op deze online 'wandeling' door de hemel. Wij bestaan uit sterrenstof. Onze planten voeden ons door fotonen van de zon te gebruiken (voor vorming van suikers) en dezelfde ster wijst ons overdag de weg. Toch blijft het heelal voor ons de grote onbekende. Deze online lezing neemt je daarom mee op een 'wandeling' door de hemel. Je ziet sterren verschijnen en verdwijnen, verkent ons eigen zonnestelsel en je volgt kometen en meteorieten in hun banen om ons heen. Maar ook in reuzenstappen van lichtjaren breng je een bezoek aan andere planeten. Deze online lezing wordt gegeven door de huisbioloog van de Vrije Academie, Kees Boele, die colleges verzorgde over extraterrestrisch leven.

Wat: Online lezing Data: Maandag 28 juni 14.00–15.00 uur, woensdag 7 juli 11.00–12.00 uur, vrijdag 16 juli 20.00–21.00 uur Prijs: € 18,- Korting: € 5,- met kortingscode NSHEMEL Let op: Lezing is live via Zoom, terugkijken is niet mogelijk

Hemel

Beeld: Jonge sterren in Messier 42, gefotografeerd door de Spitzer Space Telescope van NASA

Portretfoto

Denker des Vaderlands Paul van Tongeren over Nietzsche

Friedrich Nietzsche is een van de belangrijkste én spannendste filosofen uit de westerse geschiedenis. Als eerste stelde hij dat ‘God dood is’ en werd hij bekend als ‘filosoof met de hamer’ vanwege de scherpzinnigheid waarmee hij waarheden waarin wij geloven verbrijzelde. Mensen hebben volgens Nietzsche nu eenmaal ‘behoefte aan waarheid’. Nietzsche had een vooruitziende blik: veel onderwerpen waarover hij sprak zijn nu dagelijkse kost. We moeten tegenwoordig meer dan ooit zélf bepalen wat wij belangrijk vinden in het leven. Daarnaast sprak hij over de ondergang van de waarheid zoals we die in fakenieuws terugzien. Tot slot waarschuwde hij voor een te grote nadruk op het lijden in het leven. De kunst van het leven is niet alleen je lot te aanvaarden, nee, het is de kunst het zelfs lief te hebben: ‘amor fati’. Denker des Vaderlands Paul van Tongeren geeft een inleiding in het denken van Nietzsche en bespreekt zijn belangrijkste thema’s die overal in ons leven terugkomen. Paul van Tongeren is emeritus hoogleraar Wijsgerige Ethiek aan de Radboud Universiteit van Nijmegen en een van de grootste kenners van Nietzsche in Nederland. Sinds april 2021 is hij Denker des Vaderlands. Filosoof Frank Meester treedt op als gespreksleider.

Wat: Online lezing Data: Dinsdag 29 juni 20.00 uur Prijs: € 18,- Korting: € 5,- met kortingscode NSNIETZSCHE Let op: Lezing wordt uitgezonden via YouTube. Je ontvangt hiervoor een link. Achteraf kun je de lezing tot drie dagen terugkijken

Tweeluik: Spreekwoorden en gezegden

De meeste spreekwoorden en gezegden zijn eeuwenoud. Vaak zijn ze ontleend aan voorwerpen of gebruiken die we nu niet of nauwelijks meer kennen, wat de oorsprong ervan veelal tot een raadsel maakt. Wat wordt bedoeld met ‘de plaat poetsen’? Waar komt het ‘hete hangijzer’ vandaan? Hoezo ‘een lans breken’? Dit tweeluik door kunsthistoricus Michel Didier geeft inzicht in de herkomst van alledaagse uitdrukkingen. Er was een periode in de Nederlanden dat harnassen, hellebaarden, zwaarden en schilden alledaagse woorden waren, sterker nog, alledaagse gebruiksvoorwerpen. Uitspraken als: in het harnas sterven, iemand het harnas in jagen of iemand met open vizier tegemoet treden en iets in de gaten hebben, stammen uit deze periode. Zo zijn ook thema’s als geld, moraal en keukenspullen een bron voor spreekwoorden geweest. In gebieden waar zout schaars was, was zout een welkom betaalmiddel. Salaris betekent dan ook letterlijk zoutrantsoen. Aha! Laat de taal tot leven komen.

Wat: Online lezing Data: 24 en 25 juni 13.30–15.30 uur, 5 en 6 juli 10.00–12.00 uur, 14 en 15 juli 20.00–22.00 uur Prijs: € 59,- Korting: € 15,- met kortingscode NSSPREEK Let op: Lezing is live via Zoom, terugkijken is niet mogelijk

Schilderij middeleeuwen

Beeld: Pieter Brueghel de Jongere II, Spreekwoorden, 1627, Frans Hals Museum, Haarlem

Schilderij bloemen

Beeld: Jan van Huysum, Bloemstilleven, ca. 1736, Mauritshuis, Den Haag

Lezing bloemstillevens

Ben je een echte bloemenkenner of vooral liefhebber? Dan is deze online lezing over bloemstillevens iets voor jou. Bloemstillevens tonen een overdaad aan bonte bloemen, allemaal in bloei en in perfecte staat. Een lust voor het oog! Maar klopt het wel? Het lijkt te mooi om waar te zijn. Wanneer de schilderijen langer worden bestudeerd wordt duidelijk dat het geen letterlijke weergaven van bloemstukken zijn want er zijn lente- en zomerbloeiers gecombineerd in één boeket. Samen met kunsthistorica Wendy Fossen onderzoek je de schilderijen en ontdek je de prachtige details. Elk voorjaar kunnen we in Nederland genieten van de uitbundig bloeiende bloemenvelden. Een zee aan narcissen, hyacinten en tulpen presenteert zich aan de bezoeker. Hun kleur, hun textuur en hun geur heeft de mens altijd al weten te waarderen, zeker in de Nederlandse zeventiende eeuw. Deze periode was er bij uitstek een waarin schilders zich gingen specialiseren in verschillende genres, waaronder het bloemstilleven. Tijdens deze lezing staat Wendy Fossen stil bij die ontwikkeling van het bloemstilleven tot een specialisme en gaan we in op de verschillende bloemstillevenschilders.

Wat: Online lezing Data: Vrijdag 25 juni 10.00–11.00 uur, donderdag 1 juli 20.00–21.00 uur, maandag 5 juli 20.00–21.00 uur Prijs: € 18,- Korting: € 5,- met kortingscode NSBLOEM Let op: Lezing is live via Zoom, terugkijken is niet mogelijk

Colleges art nouveau, vloeiende vernieuwing in Europa

Als een sierlijke slaolievlek verspreidt de art nouveau zich rond 1900 over Europa. In elk land heeft ze een andere naam: Jugendstil, Wiener Stil, modernismo, modern style en nieuwe kunst. Binnen deze stijl draait alles om vernieuwing én verbetering. Kunstenaars hebben schoon genoeg van al die zouteloze neostijlen. Daarnaast zijn ze van mening dat de industriële revolutie nog niet veel soeps heeft voortgebracht. Als reactie daarop gaan ze de leefomgeving verfraaien en verbeteren. Ze vinden een eigen vormtaal uit: floraal en sierlijk, óf juist sober en geometrisch. Werk van onder anderen Gaudí, Horta en Berlage komt aan bod in deze prachtige reeks. Het schetst de opkomst en bloei van de nieuwe kunst in Europa en de Verenigde Staten en laat de schitterende gevolgen van deze sierlijke vernieuwingsgolf zien.

Wat: 40 korte lessen, verdeeld over 10 overzichtelijke thema’s Data: Je kijkt wanneer je wilt, zo lang of kort als je wilt Prijs: € 149,- Korting: € 74,50 met kortingscode NSAN Let op: Af te spelen op tablet, computer of telefoon. Na aankoop zijn de video’s drie maanden beschikbaar.

Schilderij

Wil je meedoen? Meer informatie vind je op vrijeacademie.nl. De lezingen gaan via het programma Zoom of via YouTube. Tijdens de lezing is er een mogelijkheid om te chatten met de docent. Ook is er assistentie voor deelnemers bij problemen met bijvoorbeeld geluid of inloggen.

Deel via: